Siyah kuğu teorisi

Siyah kuğu teorisi veya siyah kuğu olayları teorisi, sürpriz olarak gelen, büyük etkisi olan bir olayı anlatan bir metafordur. Olaydan sonra genellikle uygunsuz bir şekilde akılcılaştırılır ve geriye dönüp bakmanın faydası olur. Terim, varsayılan siyah kuğuların var...

Sahtelik Sendromu

Sahtelik sendromu bireyin becerilerinden, yeteneklerinden veya başarılarından şüphe duyduğu ve bir sahtekar olarak ifşa edilme konusunda sürekli içselleştirilmiş bir korkuya sahip olduğu psikolojik bir olaydır. Yeterliliklerine dair dış kanıtlara rağmen, bu fenomeni...

Matta Etkisi

Birikmiş avantajın Matta etkisi, bazen “zenginler daha zengin ve fakirler daha da fakirleşir” özdeyişi ile özetlenir. Bu kavram şöhret veya statü meselelerine uygulanabilir, fakat aynı zamanda ekonomik sermayenin kümülatif avantajına tam anlamıyla...

Pygmalion etkisi

Pygmalion etkisi veya Rosenthal etkisi, yüksek beklentilerin belirli bir alanda performansın artmasına yol açtığı psikolojik bir olgudur. Efekt, yarattığı mükemmel güzellikteki heykele çok aşık olan ve heykelin canlandığı heykeltıraş olan Yunan efsanesi...

Paylaşılan bilgi yanlılığı

Paylaşılan bilgi yanlılığı (toplu bilgi örnekleme yanlılığı veya ortak bilgi yanlılığı olarak da bilinir), grup üyelerinin tüm üyelerin zaten aşina olduğu bilgileri (yani paylaşılan bilgiler) tartışmak için daha fazla zaman ve enerji harcama eğilimi olarak bilinir ve...

Seçimi destekleyici önyargı

Seçimi destekleyici önyargı veya satın alma sonrası rasyonelleştirme, kişinin seçtiği bir seçeneğe geriye dönük olarak olumlu nitelikler yükleme ve/veya vazgeçilen seçeneklerin derecesini düşürme eğilimidir. Örneğin, bir kişi B seçeneği yerine A seçeneğini seçerse, B...