Pandemi zamanında aslında yoğunluk yaşanan yerlerden biri de Internet altyapısı. Oradaki yoğunluğun artmasına rağmen, bize Internet hizmetimizi artan yoğunluğa rağmen en az aksaklıkla sağlama çabaları bence bir teşekkürü hak ediyor.

Turkcell Superonline fiber müşterisiyim. Aldığım duyuma göre %20 üzerinde bir yoğunluk artması olmuş ve ben bunu pek hissetmedim.

Esas konumuza gelelim. Turkcell Superonline fiber tarifelerinde diğer operatörlerde olmadığı kadar bol seçenek sunuyor. Bence bu girişimleri de güzel. Turkcell Superonline’in Turkcell Fiber 200 Mbps Hız Şenliği Kampanyası isminde bir tarifesi var. O tarife hakkında izlenimlerimi yazacağım.

200 Mbps Internet tarifesi mi? Gerçekten mi?

Buna Turkcell Superonline in sayfasında bile temkinli yaklaşılıyor.

“200 Mbps hızdan adresteki mevcut altyapının hızı desteklemesi durumunda yararlanılır. İnternet hızı (download ve upload) sonuçları bazı faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu faktörler, sunucunun, ev/işyeri arasında bulunan diğer sunucu ve router’ların (yönlendiricilerin) performansı ve sayısı; ev/işyeri ve sunucu lokasyonu arasındaki hatların kullanım yoğunluğu ve bilgisayarın performansıdır. Ayrıca erişmekte olunan sunucuların internet çıkışlarındaki yoğunluk veya kendi düzenlemeleri doğrultusunda getirdikleri hız kısıtlamaları, web sayfalarının yavaş açılmasını etkileyebilir. Tam performans almak için kablolu bağlantı tavsiye edilmektedir.​” – Kampanya sayfasından alınrı.

Laboratuar ortamı gibi bir ortamda test edilmesi isteniyor. Siz de 140 Mbps – 150 Mbps gibi güzel değerler görüyorsunuz. Mutlu oluyorsunuz ama bu yanıltıcı. Router dan bilgisayar ile bağlanırsanız 200 u de görebilirsiniz.

Ancak…. Sizin gezdiğiniz yerler o size en yakın sunucuda barındırılmıyor.

Internette kullandığınız siteleri düşünün.

  • Zoom
  • Facebook
  • Instagram
  • Apple in sunucuları (iPhone ve Mac leriniz sürekli olarak nereyle haberleşiyor 🙂 )
  • Microsoft un Sunucuları ve online servisleri
  • Adobe
  • Google
  • Amazon
  • Wetransfer

vb vb. Bunlar kişisel ve iş hayatınızda sıkça kullandığınız sunuculardan sadece bazıları.

Yani aslında gerçek dünyada siz sürekli olarak yurtdışından veri alıp veriyorsunuz.

O yüzden aslında hız testi ölçümünde kullanmanız gereken yerler yurtdışındaki hız testi noktaları.

Hızınızı bir aşağıdakilerle ölçün, hangi değerlere ulaşacaksınız, onu kontrol edin.

https://www.speedcheck.org/

https://projectstream.google.com/speedtest

https://fast.com/

İlk Gün testleri

İlk gün testlerim böyle idi.

Google testi
Google testi
Netflix testi

Gerçi bu değerler bile yanıltıcı. Şu örnekle açıklayalım:

Sizin esas hızınızı sizin bağlantınız belirlemiyor. Örnek vereyim. Otomobilinizin kadrajına baktığımızda: 180, 220 yi görürüz. Normal trafikte 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nde hiç o hız değerleri ile geçiş yapabildiniz mi?

Veya otoparkları düşünün. Sizden öncekini ve kontrol noktalarını beklemeniz gerekir. Otomobilin hız kadrajının bir önemi yoktur.

Internet trafiği de bunun gibi. Sizin 200 Mbps bağlantı hızınız olabilir, ancak bağlanacağınız sitenin bir köprü kadar hizmet bant genişliği olursa siz o kadrajda yazan değerleri göremezsiniz. Site sürekli birilerine hizmet verir ve yeterli kapasitesi yoksa, 200 Mbps nin bir anlamı olmaz.

O yüzden sadece sizin Internet hızınızın iyi olması yetmiyor, yurtdışına çıkan bağlantı genişliklerinin, yurtdışında hizmet veren sunucuların ayarlarının da iyi olması gerekiyor ki randıman alabilesiniz.

Daha sonra Superonline Müşteri Hizmetleri ile konuşmalar, teknik destek yönlendirmeleri, testler, ölçümler sonrası 3-4 gün sonra gördüğüm değerler de aşağıdaki hale dönüştü.

Ancak bunlar daha önce de belirttiğim gibi, gerçek dünya deneyiminizde yanıltıcı olabilir. Bkz köprü giriş örneği

Upload hızı peki?

Turkcell Superonline tarife sayfasında bu yazının yazıldığı zaman itibariyle (19 Eylül) upload hızını yazmıyordu. Ancak yaptığınız testlerde 5 Mbps olduğunu bulabilirsiniz. Upload hızı 5 Mbps iken, 200 Mbps pek anlamlı olmuyor. Onu da anlatalım.

Bir Zoom görüşmesi yapıyorsunuz. Video görüşmesi yaptığınız insanları görmenizde download hızı önemli de, görüşmecilere kendi videonuzu göstermek için kendi görüntünüzü karşı tarafa göndermeniz gerekiyor. Dolayısıyla sağlıklı bir video görüşmesi için sadece download hızının iyi olması yetmiyor. Pandemide uzaktan çalışma ve uzaktan eğitim hayatımızdayken sadece download hızınızın iyi olduğu bir tarife pek bir yaraya merhem değil.

Biraz daha teknik açıdan, 200 Mbps download 5 Mbps upload un sıkıntısı

200 Mbps download hızı 5 Mbps download hızının durumu, vücut geliştirmede üst tarafını çok iyi çalıştırıp bacaklarını hiç çalıştırmamış birinin durumunu anımsatıyor.

Internet haberleşmesini gerçekeştirirken, çeşitli protokoller kullanırız. Bunun en yaygını TCP IP denen bir protokoldür.

Bu protokol, gelen veri paketlerinden sonra bir de kontrol paketi yollar. (8, 16, 32, 64, vb olabilir. Değişebilir ama mutlaka göndermek zorundadır.

Yani kabaca şöyle: her aldığınız 64 bitten sonra bir biti karşı tarafa gönderir ben bunu aldım der.

Arada paket kayıpları, kapsülasyon vb ye girmeyeceğim. Sadece basit bir işlemle devam edceğim.

Yani diyelim ki 64 kişi gönderdikten sonra siz karşı tarafa 1 ulak gönderirsiniz. Ben bunları aldım hesabı.

Şimdi 200 Mbps için kontrolde kullanacağımız kısmı hesaplamaya çalışayım:

Tam detaylarını network mühendislerine bırakalım.

Kayıplı bir haberleşme olduğundan %100 performans zaten beklemiyorum. 200 Mbps kabaca 160 Mbps e düşüyor. Arada kablosuz bağlantıdan dolayı da kayıplar oluşuyor. O yüzden hesabımı 140-150 Mbps üzerinden yapacağım.

140 -150 Mbps bir bağlantının karşı tarafa paketi alıp almadığını haber vermek için ihtiyaç duyacağı alan kabaca 2-3 Mbps. Yani aldım verdim vb demek için benim upload kapasitemi kullanacak.

Upload kapasitem 5 Mbps görünüyor. Networkdeki kayıplı haberleşmeden o da nasibini alır. Kabaca 3-4 Mbps diyelim.

Tablo bu durumda problemli hale geldi. 140 Mbps de 2-3 Mbpslik bir kontrol kısmına ihtiyac var ve benim kapasitemin %80 90 ı sırf kendi arasında operasyona gidiyora benziyor.

Yani daha benim ihtiyaclarıma sıra gelmeden sistem kendi çalışması esnasında var olan upload u sömürdü.

Sağlıklı bir çalışma için Download / upload un %20 lik bir oran olmasına ihtiyaç var. 200 Mbps download mu sunuyorsunuz, 40 Mbps in i upload olarak verin. Yoksa 5 Mbps upload yüzünden, 200 Mbps download da performans sıkıntısı yaşıyor.

E o zaman da şüphe doğuyor: En hızlı sistemin en yavaş parçası kadar hızlı olacağına göre, bu Internet hızı da düşük olan 5 Mbps e kendi download hızını ayarlıyor.

Tabi bu hesabı çok kabaca yaptım. Tüm haberleşmenin TCP IP üzerinden yapıldığını varsaydım o yüzden buradaki hesabın akademik bir geçerliliği yok.

Dosya Download performansı ne?

Önce bir bilgilendirme: ISP ler Internet hızını Mbps (saniyedeki megabit miktarı olarak belirtir. ) Ama download edilen dosyanın büyüklüğü MB (megabyte) cinsinden belirtilir.

1 Megabyte = 8 Megabit.

Yani teoride 200 Megabit per second olan bir tarifede, saniyede maksimum 25 MB dosya indirilmesi gerekmektedir..

Peki Turkcell Superonline’ın 200 Mbps tarifesinde gerçek dünya testi ne alemde?

Şimdi yukarıda bahsettiğimiz sebeplerden dolayı 200 Mbps hızı zaten göremiyorsunuz. Kayıpları vb katarak kabaca ben 120 Mbps üzerinden hesap yapacağım.

120 Mbps bir Internet bağlantısında kabaca 15 MBps lik bir indirme hızı görmek istersiniz, görmeyi beklemelisiniz. Yani saniyede 15 MB indirebilmem lazım diye düşünmelisiniz.

Yani 200 Mb lik bağlantının kayıplarını bolca kattım, artık bu kadarını da bekleyeyim değil mi?

Maalesef çeşitli sitelerden yaptığım indirme testlerinde, chunk file testlerinde bunun yanına bile yaklaşamadım. Torrent i denemedim. Dosya indirme hızı saniyede 2 MB civarı. Bunu zaten 24 Mbps hızımda da görüyordum.

Sonra biraz daha iyileşti ama hala beklenenin aşağısında. Aşağıdaki bir ISP deki blok file indirme testinde gördüğüm download hız değeri. ISP olduğundan herhangi bir bant genişliği problemi yok

Sonuç

Turkcell Superonline in 200 Mbps bağlantısı, Türk kullanıcılarına farklı seçenek sunma açısından güzel çalışma olmuş. Ancak şu anda bağlantı biraz nefessiz kalmış görünüyor. Upload manasında iyileştirmelere ihtiyaç var.

200 Mbps 5 Mbps upload yüzünden acı çekiyor ve en az %20 lik bir upload hız iyileştirmesini gerektiriyor.

Yazıda bahsi geçen Turkcell Fiber 200 Mbps Hız Şenliği Kampanyası tarifesi sayfasına gitmek için tıklayın.

İyileşme veya kötüleşmeleri buradan yazarım. Tabi siz de aşağıdan kendi izlenimlerinizi yazabilirsiniz.